De peildatum die alles bepaalt
Mijn eerste serieuze ETH-aangifte ging mis omdat ik dacht dat ik ‘gemiddelden’ moest opgeven. Ik haalde elke maand een snapshot uit MetaMask, telde ze op, deelde door twaalf en zette dat in de aangifte. Toen ik begin 2025 een brief van de Belastingdienst kreeg met de vraag om bewijsstukken, bleek de werkelijke regel simpeler én strenger: de peildatum is 1 januari van het belastingjaar, en je geeft de waarde aan zoals die op die ene datum gold. Geen gemiddelde, geen schatting, geen interpretatie. De wallet-snapshot van 1 januari 00:00 telt — al het andere is irrelevant voor de Box 3-vermogensopgave.
Voor de aangifte 2026 — die je tussen maart en mei indient over inkomstenjaar 2025 — is de peildatum dus 1 januari 2025. Voor wie de aangifte 2027 voorbereidt, geldt 1 januari 2026. Dat lijkt evident, maar in de praktijk is het de stap waar de meeste fouten gemaakt worden. ETH-bezit dat de hele rest van het jaar fluctueerde tussen 1 ETH en 4 ETH, telt in Box 3 alleen op de stand van 1 januari. Wedde je het hele jaar actief en stond je op 1 januari toevallig op je laagste saldo, dan profiteer je daarvan in de Box 3-aanslag. Wedde je nauwelijks maar stond je op de peildatum hoog, dan betaal je veel terwijl je niets actiefs hebt gedaan.
Welke wallets en saldi je moet meetellen
De Belastingdienst maakt geen onderscheid tussen ‘wallet die ik gebruik om te wedden’ en ‘wallet waar ik mijn ETH bewaar’. Alle ETH die op 1 januari onder jouw beschikking is — ongeacht waar — telt mee in Box 3. Dat omvat: zelf-custody wallets zoals MetaMask, Rabby of Frame; hardware wallets zoals Ledger en Trezor; centrale exchange-saldi op Bitvavo, Kraken, Coinbase, Binance; en — dit wordt vaak vergeten — sportsbook-saldi waar je nog ETH op hebt staan.
Voor sportsbook-saldi geldt dezelfde regel als voor exchange-saldi: het is geld of crypto onder jouw beschikking, dus belastingplichtig in Box 3. Dat een Curaçao-sportsbook geen IB-rapportage levert, ontslaat jou niet van de aangifteplicht. Een speler met 0,3 ETH op MetaMask, 0,2 ETH op Bitvavo en 0,1 ETH op een sportsbook-saldo geeft 0,6 ETH aan op de peildatum, niet 0,3 of 0,5.
Stablecoins op een sportsbook-saldo tellen even hard mee. USDC en USDT zijn voor de Belastingdienst gewone bezittingen waarvan je de euro-tegenwaarde op 1 januari opgeeft. Of dat fiscaal slim of onhandig is, doet er niet toe — onder MiCA-regels, die sinds 30 december 2024 in Nederland zijn ingegaan, vallen stablecoins formeel als asset-referenced of e-money tokens onder een herkenbaar regelgevingskader, en de Belastingdienst behandelt ze niet anders dan ETH zelf voor Box 3.
Stap 1: maak een gestructureerde snapshot van 1 januari
De praktijk die bij mij werkt, is in de eerste week van januari een gestructureerde snapshot maken van alle posities. Ik open elke wallet en exchange en noteer per platform: het exacte saldo per asset (ETH, USDC, USDT, eventuele andere tokens), de tijd van de snapshot, en een screenshot of CSV-export als bewijs. Voor ETH op een sportsbook-saldo log ik in op het platform en print het saldo-overzicht uit als PDF — een stille screenshot is achteraf moeilijker te verdedigen dan een door het platform gegenereerd document.
Hardware wallets zijn een aparte categorie. Wie Ledger of Trezor gebruikt, controleert het saldo via de wallet-software (Ledger Live, MetaMask gekoppeld aan de hardware, of een blockchain explorer). Het ETH-bezit op een hardware wallet is vrijwel altijd hetzelfde als op de wallet-adressen die je extern kunt opzoeken — een blockchain-snapshot via etherscan.io geeft je dezelfde data en is een legitiem bewijsmiddel.
De DNB cijferde het Nederlandse particuliere crypto-bezit in oktober 2025 op 1,2 miljard euro — een veelvoud van de 81 miljoen euro uit 2020 — en gaf aan dat het in 2026 verder oploopt. Dat groeicijfer staat tegenover een Belastingdienst die zijn detectieinstrumentarium parallel uitbreidt. Een snapshot die je nu zelf maakt, is over twee of drie jaar bij een eventuele controle veel minder reconstrueerbaar.
Stap 2: kies een koersbron en blijf erbij
Op 1 januari heeft ETH geen unieke ‘officiële’ euro-koers. Verschillende exchanges noteren licht afwijkende prijzen op hetzelfde moment. De Belastingdienst accepteert in de praktijk meerdere bronnen, mits je consistent bent: CoinMarketCap-koers van 1 januari 00:00 UTC, CoinGecko-koers op hetzelfde moment, of de eindkoers op een Nederlandse exchange zoals Bitvavo. Wat je niet moet doen is de hoogste of laagste koers van die dag selecteren — dan is sprake van koerskeuze die bij navraag tot moeilijke gesprekken leidt. Dit is een essentieel onderdeel van belasting bij crypto wedden in Nederland.
Mijn werkroutine: ik gebruik CoinGecko’s historische koersdata, exporteer de prijs van ETH-EUR op 1 januari 00:00 UTC, en pas dezelfde bron toe voor stablecoins (USDC en USDT staan dichter bij 1,00 dollar maar de exacte euro-tegenwaarde varieert nog steeds licht). Voor de huishoudboek-totalen van 182 miljoen euro in crypto-ETF’s en 213 miljoen euro in crypto-ETN’s die DNB voor 2025 noteerde, geldt dezelfde principeregel: één bron, consistent toegepast, vastgelegd op het moment van aangifte.
Stap 3: vul Box 3 correct in
In de aangifte 2026 vul je crypto-bezit in onder ‘overige bezittingen’ in Box 3, samen met spaargeld, beleggingen en andere vermogensbestanddelen. De Belastingdienst rekent vervolgens met een forfaitair rendement op basis van de vermogenscategorie. Voor 2025 is het forfaitaire rendement op overige bezittingen 5,88 procent — dat is het percentage dat je geacht wordt te hebben verdiend, ongeacht of je werkelijk winst of verlies hebt gemaakt op je crypto. Over dat forfait betaal je 36 procent inkomstenbelasting (in 2026 oplopend naar 36 of 37 procent afhankelijk van de definitieve tarieven).
Het effectieve tarief is dus rond 2,1 procent over de waarde van je crypto-bezit op 1 januari, na aftrek van de heffingskorting (huidig 57.684 euro vermogen voor alleenstaanden in 2025, hoger voor partners). Bij 0,5 ETH op 1 januari met een waarde van 1.500 euro is de Box 3-impact alleen relevant als jouw totale Box 3-vermogen boven de heffingskorting komt. Voor de meeste recreatieve wedders die naast crypto ook spaargeld of beleggingen hebben, telt de ETH-positie wel mee in de optelling.
Stap 4: het scenario van een vergeten of foutieve eerdere aangifte
Wat als je in eerdere jaren ETH-bezit op een sportsbook-saldo niet hebt aangegeven, of een verkeerde waarde hebt opgegeven? Het korte antwoord: vrijwillig corrigeren is altijd verstandiger dan wachten tot de Belastingdienst vraagt. Je kunt over de afgelopen vijf belastingjaren een vrijwillige correctie indienen via Mijn Belastingdienst onder ‘aangifte wijzigen’. Bij vrijwillige verbetering zonder aanmaning is de boete doorgaans nul of laag; bij correctie na aanmaning kan de vergrijpboete oplopen tot 100 procent van de te weinig betaalde belasting.
De DAC8-richtlijn die per 2026 in werking treedt, verandert dit landschap fundamenteel. Cryptodienstverleners — exchanges en MiCA-erkende platformen — gaan automatisch klantdata aan de Belastingdienst rapporteren, inclusief stortingen, opnames en ETH-saldi. Voor 2025-data komt dit gefaseerd op gang; voor 2026-data verwacht ik dat de Belastingdienst een volledige bron heeft om aangiftes mee te kruisen. Een ontbrekende positie op een Bitvavo-saldo wordt dan meestal automatisch gedetecteerd. Wie nu vrijwillig corrigeert, doet dat onder gunstigere voorwaarden dan wie wacht tot er gevraagd wordt.
Stap 5: bewijsstukken bewaren — minimaal vijf jaar
De wettelijke bewaartermijn voor onderbouwingsstukken bij Box 3 is vijf jaar na het aangiftejaar. Voor de aangifte 2026 (over 2025) betekent dat: alle snapshots, screenshots, CSV-exports, koersbronnen en wallet-adressen tot eind 2031 bewaren. Bij latere navraag — die soms drie of vier jaar na aangifte komt — heb je deze stukken nodig om je peildatum-saldo en koers te onderbouwen. Cloud-opslag (Google Drive, iCloud, een eigen server) werkt prima; print is overbodig.
De combinatie van DAC8-rapportage en MiCA-erkenning betekent dat de Belastingdienst voor de meeste exchange-saldi al een eigen kruisreferentie heeft. Voor zelf-custody wallets en sportsbook-saldi blijft de bewijslast bij jou. Een beheerde map met heldere bestandsnamen (‘2025-01-01-metamask-snapshot.png’, ‘2025-01-01-cloudbet-saldo.pdf’) maakt een eventuele controle een formaliteit in plaats van een puzzel.
Wat ik elke speler aanraad als jaarlijkse routine
De eenvoudigste routine: blok in je agenda elke 1 januari een halfuur voor ‘crypto-snapshot’. Doorloop alle wallets en exchanges, noteer de saldi, exporteer de bewijsstukken naar een vaste folder. In maart-april als je aangifte invult, heb je alle data klaar staan en hoef je niet retroactief te reconstrueren wat je in oktober had staan. Dat scheelt frustratie en het scheelt fouten. Doe correct aangifte via onze gids.
Voor wie meer wil weten over hoe stablecoins specifiek in Box 3 worden behandeld — een vraagstuk dat door de stijgende stablecoin-saldi op sportsbook-platforms steeds relevanter wordt — sluit het stuk over stablecoins in Box 3 hierop aan met de tariefberekening en de specifieke koersbronnen die het beste werken.
⚠️ Нет содержимого внутри [faq]
